Państwo na u – lista krajów, które zaczynają się na tę literę

W polskich nazwach urzędowych na literę U zaczynają się cztery państwa: Uganda, Ukraina, Urugwaj i Uzbekistan. W atlasach anglojęzycznych dochodzą natomiast Stany Zjednoczone, Zjednoczone Królestwo i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Poniżej znajdziesz pełną listę, stolice, dane liczbowe i sposoby na szybkie zapamiętanie.

Dlaczego liczba państw na U nie jest jedna?

W polskich opracowaniach geograficznych przyjmuje się nazwy zalecane przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Według tego wykazu na literę U zaczynają się w języku polskim cztery państwa: Uganda, Ukraina, Urugwaj i Uzbekistan. To stosunkowo rzadka litera, bo na całym świecie funkcjonuje około 200 państw.

Zupełnie inaczej wygląda to w atlasach anglojęzycznych. Wtedy dochodzą Stany Zjednoczone (United States), Zjednoczone Królestwo (United Kingdom) i Zjednoczone Emiraty Arabskie (United Arab Emirates). W efekcie angielska lista państw na U liczy siedem nazw. W grach słownych, takich jak Państwa-Miasta, często uznaje się obie wersje, dlatego przed rozgrywką warto ustalić, czy dopuszczalne są nazwy angielskie.

W polskich nazwach urzędowych na U zaczynają się cztery państwa, a w angielskich – siedem. Stąd popularne nieporozumienia na sprawdzianach i w grach.

Pełna lista państw na U z podstawowymi danymi

Poniższa tabela zbiera wszystkie siedem nazw, które pojawiają się w atlasach anglojęzycznych, wraz z polskimi odpowiednikami i podstawowymi informacjami. Dane liczbowe mogą różnić się w zależności od rocznika, ale proporcje między państwami pozostają czytelne.

W tabeli wyraźnie widać duże rozpiętości. Stany Zjednoczone mają ponad 9,3 mln km² powierzchni i przeszło 311 mln mieszkańców, a Zjednoczone Emiraty Arabskie niecałe 84 tys. km². Jeszcze mniejszy pod względem liczby ludności jest Urugwaj – ok. 3,5 mln osób.

Wśród państw na U tylko Uzbekistan i Uganda nie mają dostępu do morza. Uzbekistan jest dodatkowo podwójnie śródlądowy.

Krótki portret każdego państwa na U

Siedem państw na U leży na czterech kontynentach i w bardzo różnych strefach klimatycznych. Warto znać ich położenie oraz najbardziej charakterystyczne cechy, bo to one pojawiają się w zadaniach z geografii.

Ukraina i Uzbekistan – dwa państwa o różnym położeniu

Ukraina to największe państwo w całości leżące w Europie. Jej powierzchnia wynosi 603 700 km², a stolicą jest Kijów. Kraj graniczy z Polską i ma dostęp do Morza Czarnego oraz Morza Azowskiego. Na południu znajdują się Góry Krymskie, a na zachodzie fragment Karpat. Ogromną wartość rolniczą mają czarnoziemy – szacuje się, że stanowią około 25% światowych zasobów tych żyznych gleb. Od 2014 roku trwa konflikt rosyjsko-ukraiński, który od 2022 roku przybrał formę pełnoskalowej wojny.

Uzbekistan leży w Azji Środkowej i jest republiką, która w 1991 roku uzyskała niepodległość po rozpadzie ZSRR. Jego stolica to Taszkent. Państwo nie ma dostępu do morza, a co więcej – jest podwójnie śródlądowe, bo graniczy wyłącznie z innymi państwami bez dostępu do morza. Znaczną część kraju zajmują pustynie i półpustynie. W regionie widać skutki kryzysu wodnego, zwłaszcza zanikającą powierzchnię Jeziora Aralskiego.

Uganda i Urugwaj – rolnicze państwa na różnych półkulach

Uganda położona jest w Afryce Wschodniej, blisko równika, ale dzięki wysokościom klimat nie jest skrajnie gorący. Przez jej terytorium przepływa Nil Biały, a na południu mieści się część Jeziora Wiktorii – największego jeziora Afryki. Kraj leży na Wyżynie Wschodnioafrykańskiej, a w jego granicach znajduje się fragment Rowu Wschodnioafrykańskiego. Uganda ma również bardzo młodą populację, z medianą wieku około 15 lat.

Urugwaj to małe państwo w Ameryce Południowej, położone między Brazylią a Argentyną nad Oceanem Atlantyckim. Jego stolica to Montevideo. Kraj słynie z rozległych pamp – trawiastych równin, które sprzyjają hodowli bydła i eksportowi mięsa. Mieszka tu ok. 3,5 mln osób, a poziom urbanizacji jest wysoki.

Zjednoczone Emiraty Arabskie, Stany Zjednoczone i Zjednoczone Królestwo

Zjednoczone Emiraty Arabskie to federacja siedmiu emiratów nad Zatoką Perską. Oficjalną stolicą jest Abu Zabi, choć bardziej znany turystycznie bywa Dubaj. Jeszcze w połowie XX wieku podstawą gospodarki było rybołówstwo i poławianie pereł, a po odkryciu ropy naftowej nastąpił szybki rozwój miast i infrastruktury.

Stany Zjednoczone rozciągają się od Oceanu Atlantyckiego po Pacyfik i obejmują Alaskę oraz Hawaje. Stolicą jest Waszyngton. Rzeźba terenu jest bardzo zróżnicowana – od Gór Skalistych przez Wielkie Równiny po niziny nad Zatoką Meksykańską. To jedna z największych gospodarek świata. Zjednoczone Królestwo to państwo wyspiarskie na północny zachód od kontynentalnej Europy. Obejmuje Anglię, Szkocję, Walię i Irlandię Północną. Jego stolica, Londyn, należy do najważniejszych centrów finansowych globu.

Jak zapamiętać państwa na U?

Najczęstszy problem to nie samo rozpoznanie państw na mapie, lecz szybkie przywołanie całej listy. Pomocne okazują się dwie rzeczy: porządek i skojarzenia. Warto też powiązać państwa z językami urzędowymi. W Stanach Zjednoczonych i Zjednoczonym Królestwie dominuje angielski, w Zjednoczonych Emiratach Arabskich arabski, w Uzbekistanie uzbecki, w Urugwaju hiszpański, a na Ukrainie ukraiński. W Ugandzie obok angielskiego i suahili występuje wiele języków lokalnych.

Grupowanie regionalne zamiast jednej długiej listy

Łatwiej podzielić państwa na regiony:

• Afryka: Uganda
• Europa: Ukraina i Zjednoczone Królestwo
• Azja: Uzbekistan i Zjednoczone Emiraty Arabskie
• Ameryka Północna: Stany Zjednoczone
• Ameryka Południowa: Urugwaj

Taki podział pozwala łączyć wiedzę: na przykład „Ameryka – dwa państwa na U: mocarstwo i mały, rolniczy Urugwaj”. Zamiast mechanicznego powtarzania warto kilka razy zaznaczyć państwa na mapie konturowej.

Stolice, które często mylą się uczniom

Największa pułapka dotyczy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Wielu uczniów za stolicę uznaje Dubaj, tymczasem oficjalną stolicą jest Abu Zabi. W przypadku Ukrainy w polskich podręcznikach poprawna jest nazwa Kijów, ale w materiałach anglojęzycznych pojawia się wariant Kyiv, bliższy ukraińskiej wymowie. W Ugandzie stolicą jest Kampala, w Urugwaju Montevideo, a w Uzbekistanie Taszkent.

Wśród stolic państw na U trzy leżą bezpośrednio nad dużą wodą: Londyn przy Tamizie, Montevideo nad Atlantykiem i Abu Zabi nad Zatoką Perską.